Dışişleri Komisyonu, AK Parti Ankara Milletvekili Oktay başkanlığında toplandı. Toplantının başında konuşan Oktay, geçen hafta Ankara’da gerçekleştirilen NATO Liderler Zirvesi’nin Türkiye’nin İttifak içindeki dengeleyici, merkezi ve vazgeçilmez rolünü bir kez daha ortaya koyduğunu söyledi.
Oktay, ABD ile İran arasında ateşkes sağlanmasına yönelik mutabakat zaptının 17 Haziran’da imzalanmış olmasına rağmen geçen haftadan itibaren İran Körfezi’nde çatışmaların başlamasının ve şiddetlenmesinin ciddi bir endişe kaynağı olduğunu belirtti.
Çatışmaların bir yandan tüm Orta Doğu bölgesinin barış ve istikrarını tehdit ederken, diğer yandan başta petrol olmak üzere tedarik zincirlerini etkileyerek küresel piyasalar açısından önemli riskler doğurduğunu ifade eden Oktay, “ABD ve İran’da savaştan yana kesimlerin ve İsrail’in, bölgede gelişmeleri yönlendirmesine izin verilmemelidir. Taraflara itidalli davranmaları çağrısında bulunuyor, bölgede barış ortamının yeniden tesis edilmesini diliyoruz.” ifadesini kullandı.
Oktay, İran’daki savaş ve Lübnan’a yönelik saldırılar nedeniyle Gazze ve Batı Şeria’daki durumun ikinci plana düşmemesinin büyük önem taşıdığını vurguladı.
Suriye’de istikrarın korunması, ülkenin toprak bütünlüğünün, egemenliğinin muhafaza edilmesi ve yeniden inşa sürecinin hızlandırılması yönündeki desteği sürdürdüklerini belirten Oktay, “Bu kapsamda, Suriye Parlamentosunu teşkil eden Halk Meclisinin toplanarak 12 Temmuz’da ilk oturumunu gerçekleştirmesini, siyasi sürecin ilerletilmesi ve halk egemenliğinin tesisi bakımından önemli bir adım olarak değerlendiriyor ve memnuniyetle karşılıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Avrupa Parlamentosu’nun son dönemde, Türkiye aleyhinde faaliyet gösteren çevrelerin etkisiyle son derece yanlış kararlar aldığını belirten Oktay, “Kıbrıs Barış Harekatı’nın yıl dönümünün yaklaştığı bu günlerde, Avrupa Parlamentosu’nda kabul edilen ve kahraman Türk Silahlı Kuvvetlerine yönelik asılsız ve akıl dışı iddialar içeren karar bizim açımızdan yok hükmünde.” diye konuştu.
Oktay, 15 Temmuz’un Türk milletinin demokrasiye, bağımsızlığa ve milli iradeye sahip çıkma kararlılığını bütün dünyaya gösterdiği tarihi bir gün olduğunu ve hain FETÖ darbe girişiminin püskürtülmesinin ötesinde milletin birlik ve beraberliğini simgeleyen büyük bir direniş olduğunu kaydetti.
Kanun teklifleri
Komisyonda 3 kanun teklifi görüşüldü.
Dışişleri Bakan Yardımcısı Musa Kulaklıkaya ve ilgili bakanlıkların temsilcileri kanun tekliflerine ilişkin komisyona bilgi verdi ve milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, NATO Zirvesi sürecindeki gözaltı ve tutuklamaları anımsatarak, “bunun Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) sürecinde tekrarlanmaması” talebinde bulundu.
AK Parti İstanbul Milletvekili Seda Gören, “NATO için, dünyadaki savunma harcamalarının yüzde 70’ini yapan ülkelerin zirvesinden bahsediyoruz. Elbette güvenlik önlemleri olacak. Bu gözaltılar, Zirve ile alakası olmadan, araması olan ama bulunamayan, bu Zirve için artırılan önlemler doğrultusunda yapılan gözaltılar.” dedi.
Dışişleri Bakan Yardımcısı Kulaklıkaya, “COP31 Türkiye’de yapılsın diye ek bir ödeme taahhüt ettik mi?” sorusunu yanıtlarken, “İki aday olarak yarıştık bu konferansa ev sahipliği yapmak için. Bir para taahhüdü değil ancak bu tür konferanslarda genel olarak uygulama var. Bu tür etkinliklere ev sahipliği yapan ülke, programın, faaliyetin masraflarını karşılıyor. Peşin bir para taahhüdü değil ama geleneksel olarak faaliyetin masraflarının karşılanması şeklinde, o da ev sahibi ülkenin takdiri çerçevesinde gerçekleşen bir uygulama.” diye konuştu.
Kulaklıkaya, “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Şam Kalp Hastanesi ve Halep Onkoloji Hastanesi İşletme Protokolünün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”ne ilişkin sorular üzerine, şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye, son yıllarda kalkınma işbirliği alanında hem yakın coğrafyasında hem daha geniş coğrafyalarda ciddi katkılar sağlayan bir ülke. Özellikle global ölçekte insani yardım sağlayan ülkeler arasında gayri safi milli hasılası içerisinde bu alana ayırdığı payın en yüksek olduğu birkaç ülke oldu son birkaç yıl içerisinde. Bunda en önemli payı, son yıllarda misafir ettiğimiz Suriyeli mülteciler oluşturuyor. Gönüllü dönüşlerin arttığı bir dönemi yaşıyoruz. Dönüşleri teşvik bakımından daha istikrarlı, ihtiyaçların karşılandığı bir ülkeye insanların gitmek istemesi daha çok artacaktır.”
Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürü Muhammed Emin Demirkol ise “Türkiye’deki hastanelerde zor randevu bulunduğu” iddialarına, “Randevuyla ilgili Türkiye’de 1,5 yıl önce 4 milyon olan bekleyen sayısı geçen ay itibarıyla 370 bine düştü. Bunun 120 bini tekil doktor istiyor. Sayı 250 bine kadar düşmüş durumda. Fakat yeni atamalar da olacak. Nitelikli sağlık hizmetleriyle ilgili çalışmalarımız ise devam ediyor.” şeklinde yanıt verdi.
Komisyon Başkanı Oktay, Avrupa Parlamentosunun (AP) Türkiye’nin 1974 Barış Harekatı’na ilişkin kararını eleştirerek, şu ifadeleri kullandı:
“Öyle asılsız ve ahlaksız bir rapor ki, Türk milletinin tarih boyunca böyle bir kara lekesi olmamıştır, olmaz da. Eğer bir şey görmek istiyorsa o dönemde Kıbrıs’ta özellikle Türklere karşı yapılan, kadınlara da ne yazık ki cinsel tacizler başta olmak üzere, onlara yakından bakması, bunun rapora girmesi önemli. Bunlarla ilgili elimizde binlerce doküman var. Bunları görmezden gelip 1974’e gidip ‘1974’de TSK şöyle yaptı’ diyerek oradan başka şeylerin kaldırım taşları döşenmesine bence Dışişleri Komisyonu üyeleri olarak müsaade etmememiz, her birimizin bu konuda son derece hassas olup kamuoyu ve uluslararası camialarda bulunduğumuz her platformda bunu dile getirip farkındalık oluşturmakta fayda var.”
Kabul edilen kanun teklifleri
Komisyonda uluslararası anlaşmaların onaylanmasının uygun bulunmasına dair 3 kanun teklifi kabul edildi. Komisyonda kabul edilen kanun teklifleri şöyle:
– İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş’un 2/3757 esas numaralı Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması Sekretaryası Arasında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansının Otuz Birinci Oturumu, Kyoto Protokolü Taraflar Toplantısı Olarak Düzenlenen Taraflar Konferansının Yirmi Birinci Oturumu, Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı Olarak Düzenlenen Taraflar Konferansının Sekizinci Oturumu, Bağlı Organların Oturumları ve Diğer BMİDÇS Toplantılarına Dair Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi,
– İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş’un 2/3700 esas numaralı Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Şam Kalp Hastanesi ve Halep Onkoloji Hastanesi İşletme Protokolünün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi,
– İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş’un 2/3663 esas numaralı 2015 Uluslararası Zeytinyağı ve Sofralık Zeytin Anlaşmasının 36’ncı Maddesinin Değiştirilmesine İlişkin Olarak Uluslararası Zeytin Konseyi Üyeler Konseyi Tarafından 25 Haziran 2024 Tarihinde Kabul Edilen DEC-11/119-V1/2024 sayılı Kararın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi.
